Zambia; Fransa, İngiltere ve İrlanda’nın toplamı büyüklüğündedir. Tanzanya sınırından başkent Lusaka’ya giden yol benim için üç gün sürecek zorlu bir gündüz sürüşü olacaktı. Motosikletten bakıldığında yüz binlerce hektar derinliğinde bir çalılık ve fundalık gibi aynılık taşıyan bir pis buğu görülüyordu. Yine de o an bulunduğunuz yeri size hissettiren şey ayrıntılarda saklıydı.

Turistler bu tarafa hemen hemen hiç gelmezler. Onun yerine Güney Luangwa ya da aşağı Zambezi’deki milli parkları tercih ederler. Motosikletli gezginler ise dodo’lar (17.yüzyılın ikinci yarısı itibariyle soyu tükenmiş bir kuş türü) kadar nadirdir. Bu kadar ilerilere gitmek için gerçekten özel olmalılar çünkü.

Artık Zambia’da, Afrika’nın en derin yerine ulaşmış bulunuyoruz. Kongo kadar karanlık değil fakat derin. Motoru kapatıp durduğunuz zaman, hiç bir şey duymazsınız. Tamamen yalnızsınızdır. Kuzeyde dik olarak Tanganyika Gölü’ne, Zambezi Nehri’ne ve Kongo’ya inen dalgalanan bir plato üzerindesiniz. Ama güney kesimindeki eğim daha düz. Tüm çevrenizi saran Miombo Woodland yani orman arazisi yola kadar geliyor. Serin rüzgarla akasya ağaçları dalgalanıyor. kömür yığınları kendi naylon torbaları içinde dikmeler ve yatay çubuklarla çalıları korurmuşcasına, bir kül halısı üzerinde duruyorlar. Bazen yol tırmanmaya başlar ve bir ağaçlar ordusu; sanki dünyanın kenarından yürümüş gelmiş gibi karşınızda belirir. O zaman Zambia’nın büyüklüğünün farkına varırsınız. Bu manzaranın daha sıradan olanı ise karayolunun yukarıdan bütün bunları kesmesi ve insanın doğaya en cılız akınlarından biri gibi görünmesi olurdu herhalde.

Zambia’daki şehirler anayoldan uzaktır. Karayolu hayatı şehir kültüründen farklıdır. Bütün Zambia boyunca yolculuk yapabilir ve hiçbir şehirden geçmeyebilirsiniz. Karayolunun açıklarında, ana caddesi yol şeklinde yapılmış olmayan ve bir sınır şehri olan; Isoki’ye girdim. Bu, Lusaka’nın unutmuş olduğu bir yerdi. Burası, kırk yıl önceki bağımsızlığından beri dokunulmamış bir yerdi. AIDS ve tüberküloz da dahil olmak üzere, HIV’le ilgili hastalıkların görülme sıklığı bu hareketsiz yerlerde %35 kadar yükselir. Hatta bunun iki katı bile olabilir.

Chimbas Restoranı’nda yaşlı bir kadınla konuştum. Yaşlı kadın; hastalıktan acı çekenlere bakıyormuş. Kızlar hastalığı kapar kapmaz, aileleri onları utanç içinde sokağa atıyorlarmış. Onlar da, hastalığı bulaştıran erkeklere geri dönüyor ve hamile kalıyorlarmış. Bu durum, Isoki gibi şehirlerde o kadar sıradan bir hikayedir ki, buralarda artık hiç kimse bu gibi olaylara tepki göstermiyor.

Şehrin eteklerindeki bir tuvalet duvarının üzerinde, buradan ancak “zaman içinde yolculuk edenler”in geçebileceğini belirten bir not vardı. Sokaktaki insanların gözlerine baktığınız zaman, kendinizi başka bir dünyadan hatta uzaydan gelmiş bir insan olduğunuzu hissediyorsunuz. Çünkü birbiriniz hakkında elde edebildiğiniz bütün gerçek anlayış. Sanki birbirinize buzlu camdan bakıyormuşsunuz gibi...

Daha aşağıda bulunan Mpike; yol kenarı temiz ve sakin bir yerdi. Kuzeyden geldiğime göre sağ tarafımda yani batısında güzel bir oteli vardı. Verandada kuşlar ötüyor ve dünyada hiçbir dertleri olmayarak geziniyorlardı. Kenya’dan beri tek bir kedi bile görmemiştim. Mpike şehir merkezi; modern tezgahından tavuklu bir börek aldığım restoran Cims’den görünmüyordu.

Bu şehirde modern olmak; benim vaktimin çoğunu geçirdiğimden (çalılardan ormanlardan geçerek yolculuk yapmak) çok daha farklı bir şey…

Günlerden pazar olması, yol hayatına genel bir kutsallık havası veriyordu. Herkes gömlekli ve kravatlıydı ve belki de bu durum Zambia’nın bu bölümüne özel bir olgu olarak, iyi erkek izciler gibi, bütün erkek çocuklar ve genç adamlar mavi renkte giyimliydi. Küçük kızlar son derece temiz, pembe elbiselerini giyiyorlardı ve bütün küçük kiliseler yüksek otların ortasında kapıları ardına kadar açık olarak, cemaatin saat onbirde oraya gelmesini bekliyordu.

Esen rüzgar serindi ve güneş ısıtıyordu. Hava kuruydu ve sivrisinek ya da diğer ısıran böceklerin tam olatak bir yokluğu söz konusuydu. Aslında yılın bu zamanındaki Zambia iklimi hemen hemen mükemmeldi…

Afrika köylüsü erkeklerin pantolonları daima fazla uzundur, katlar ve kıvrılmalar ayakkabılarının çevresinde toplanır. Eminim ki; kabile kıyafetleri içinde olsalar daha düzgün görünürlerdi. İşte o adamlar, üzerlerine uygun olmayan elbiseleriyle yemek yemeye geldikleri sırada ben kafeden ayrılmak üzere harekete geçmiştim.

Gece bastırdığı sırada Mkushi’ye varmayı umuyordum fakat bu imkansızdı. Yollarda daima görülecek küçük şeyler vardır. Thika’nın yanar ağaçları ruj kırmızılığındaydı ve Kalonje’deki tren istasyonu, Dar es Salaam’dan iki haftada bir gelecek olan treni bekleyen bir hayalet gibiydi.

Şimdiden yola gölge çizgileri düşmeye başlamıştı bile. Aslında bu, yüzeyi kamufle etmeye yarıyor ve çukurları görmeyi zorlaştırıyordu. Serenje’de yakıt ikmali yapmam gerekiyordu, fakat şehrin ve benzin istasyonlarının elektriği tamirat için kesilmişti. Dolayısıyla daha ileri gidemedim ve geceyi geçirmek üzere, Lusaka’ya yapacağım saldırı için hazır olarak, bir pansiyona yerleştim.